2025-12-26
Xoài, được biết đến là "trái cây vàng" trong số các loại trái cây nhiệt đới, có một chuỗi ngành công nghiệp chế biến bao gồm nhiều lĩnh vực như nước ép, mứt, trái cây sấy khô và miếng trái cây đông lạnh. Một dây chuyền sản xuất chế biến xoài hoàn chỉnh yêu cầu thiết bị khác biệt dựa trên loại sản phẩm (ví dụ: nước ép NFC, nước ép cô đặc, mứt, miếng sấy khô đông lạnh, v.v.), nhưng cấu hình thiết bị cho các giai đoạn cốt lõi có những điểm chung. Sau đây phân tích các yêu cầu thiết bị cốt lõi của một dây chuyền sản xuất chế biến xoài từ bốn mô-đun chính: tiền xử lý nguyên liệu thô, chế biến, tiệt trùng và chiết rót, và mở rộng chế biến sâu.
Tiền xử lý nguyên liệu thô xoài là một bước quan trọng để đảm bảo chất lượng chế biến. Nó đòi hỏi phải loại bỏ tạp chất và tiêu chuẩn hóa các thông số kỹ thuật của nguyên liệu thô thông qua các quy trình như rửa, phân loại, gọt vỏ và tách hạt.
Dây chuyền sản xuất thường sử dụng kết hợp máy rửa sủi bọt, máy rửa chải và hệ thống phun áp lực cao. Máy rửa sủi bọt loại bỏ bụi bẩn và cát trên bề mặt thông qua các bọt khí hỗn loạn, máy rửa chải tiếp tục chà xát lớp lông trên vỏ, sau đó hệ thống phun áp lực cao thực hiện rửa ba giai đoạn để đảm bảo giảm tải vi sinh vật xuống các tiêu chuẩn an toàn. Một số dây chuyền sản xuất cũng thêm dung dịch natri hypochlorite 1%-2% để khử trùng trong quá trình làm sạch để ngăn ngừa ô nhiễm trong quá trình chế biến tiếp theo.
Máy kiểm tra trái cây quang điện là thiết bị trung tâm trong quá trình phân loại. Nó tự động loại bỏ trái cây bị thối và bị côn trùng xâm nhập bằng công nghệ phân tích quang phổ, đạt được độ chính xác phân loại trên 95%. Đối với các dây chuyền sản xuất yêu cầu phân loại theo độ chín, một máy phân loại màu cũng được bao gồm, phân tách xoài thành các loại khác nhau dựa trên sự khác biệt về màu sắc để đảm bảo kiểm soát chính xác các thông số chế biến tiếp theo (chẳng hạn như áp suất ép nước và nhiệt độ tiệt trùng).
Tùy thuộc vào đặc điểm của giống xoài, thiết bị gọt vỏ và tách hạt được chia thành loại cơ học và hóa học. Xoài chắc (như xoài Tainong) thường được gọt vỏ bằng máy gọt vỏ cơ học, loại bỏ vỏ bằng lưỡi dao quay hoặc bánh mài. Xoài chín mềm (như xoài Keitt) được gọt vỏ bằng hơi nước hoặc kiềm. Các thông số gọt vỏ bằng kiềm thường là dung dịch NaOH 5%-10%, ngâm ở 80-90℃ trong 1-2 phút, sau đó rửa bằng nước áp lực cao để loại bỏ kiềm còn sót lại. Quá trình tách hạt dựa vào máy tách hạt chuyên dụng cho xoài, có lưỡi dao quay tách hạt ra khỏi thịt một cách chính xác, ngăn chặn cặn xơ ảnh hưởng đến hương vị.
Giai đoạn chế biến liên quan đến nghiền, ép nước và cô đặc để biến xoài thành các sản phẩm trung gian khác nhau. Việc lựa chọn thiết bị ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất nước ép và chất lượng sản phẩm.
Máy nghiền búa hoặc máy ép trục vít có thể nghiền thịt xoài thành các hạt 2-5mm. Việc thêm axit ascorbic (vitamin C) trong quá trình nghiền sẽ ngăn chặn quá trình oxy hóa và sẫm màu của thịt. Đối với các dây chuyền sản xuất mứt yêu cầu giữ lại kết cấu của trái cây, kích thước hạt có thể được điều chỉnh thành 3-15mm.
Máy ép đai và máy ép trục vít là thiết bị ép nước chủ đạo. Máy ép đai sử dụng hai đai lọc để nén bã, đạt được năng suất nước ép từ 60%-75%. Bã có thể được chiết xuất thêm thông qua thủy phân enzyme. Máy ép trục vít sử dụng trục vít để đẩy bã, đạt được sự phân tách bã-lỏng, thích hợp để chế biến bã có độ nhớt cao.
Máy bay hơi đa hiệu và hệ thống màng thẩm thấu ngược là thiết bị cốt lõi trong quá trình cô đặc. Máy bay hơi đa hiệu sử dụng gia nhiệt đa giai đoạn để làm bay hơi nước, cô đặc nước ép từ 12°Brix đến 30-70°Brix. Máy bay hơi bốn hiệu làm giảm mức tiêu thụ năng lượng 40% so với thiết bị một hiệu. Hệ thống màng thẩm thấu ngược giữ lại các hợp chất hương vị thông qua lọc vật lý, thích hợp để sản xuất nước ép NFC (Không từ cô đặc).
Quá trình tiệt trùng và chiết rót yêu cầu các phương pháp công nghệ khác nhau tùy thuộc vào yêu cầu về thời hạn sử dụng của sản phẩm để đảm bảo an toàn vi sinh vật và giữ lại hương vị.
Nước ép NFC (Không từ cô đặc) thường sử dụng phương pháp thanh trùng (85-95℃/30 giây) hoặc UHT (120-135℃/4-15 giây). Phương pháp trước giữ lại nhiều chất dinh dưỡng hơn, trong khi phương pháp sau kéo dài thời hạn sử dụng lên 12 tháng. Các sản phẩm có hàm lượng đường cao như mứt đạt được độ vô trùng thương mại thông qua tiệt trùng bằng nước sôi (100℃/10-20 phút) hoặc hấp (121℃/15 phút).
Máy chiết rót vô trùng là thiết bị trung tâm cho các sản phẩm có thời hạn sử dụng lâu dài, có khả năng chiết rót vào hộp Tetra Pak và chai PET trong môi trường có độ sạch 100.000 (ISO Class 8). Máy đóng gói chân không phù hợp với chai thủy tinh hoặc lon kim loại, ngăn ngừa quá trình oxy hóa và hư hỏng thông qua đóng gói chân không.
Đối với các sản phẩm giá trị gia tăng cao như viên sấy khô đông lạnh và trái cây sấy khô chân không, dây chuyền sản xuất yêu cầu thiết bị chuyên dụng để đạt được sự chuyển đổi quy trình.
Máy sấy hầm sử dụng tuần hoàn khí nóng 60-70℃ trong 6-8 giờ để giảm độ ẩm của xoài xuống dưới 15%. Công nghệ sấy đông lạnh, sử dụng -30℃ đông lạnh và thăng hoa chân không, phần lớn bảo tồn màu sắc và chất dinh dưỡng, làm cho nó phù hợp để sản xuất trái cây sấy khô.
Máy chiết rót đẳng áp kết hợp với công nghệ thay thế nitơ có thể kéo dài thời hạn sử dụng của trái cây sấy khô. Máy cân và đóng gói tự động có kiểm soát lỗi trong ±1g, đáp ứng nhu cầu đóng gói chính xác của siêu thị và các kênh bán lẻ khác.
Một dây chuyền sản xuất chế biến xoài hoàn chỉnh cần tích hợp thiết bị trung tâm để làm sạch, phân loại, gọt vỏ và tách hạt, ép nước, cô đặc, tiệt trùng và chiết rót. Cấu hình của nó cần được điều chỉnh linh hoạt theo loại sản phẩm, công suất sản xuất và ngân sách. Khi người tiêu dùng ngày càng theo đuổi sức khỏe và chất lượng, thiết bị chế biến xoài trong tương lai sẽ phát triển theo hướng thông minh (ví dụ: phân loại AI), tiết kiệm năng lượng (ví dụ: sấy bơm nhiệt) và linh hoạt (ví dụ: kết hợp mô-đun), cung cấp cho ngành những giải pháp hiệu quả và bền vững hơn.
Liên hệ với chúng tôi bất cứ lúc nào